Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik (RG Tarihi: 06.03.2011, Sayısı: 27866) hükümlerine göre “yüzme havuzunun işletilmesi”; yüzme havuzunun teknik özellikleri ile yüzme havuzu suyunun sıhhi kurallara uygun olması esasına dayanmaktadır.
“Yüzme havuzunun işletilmesinde aşağıdaki şartlara uyulur: (Md. 8.1) (Değişik: RG-15/12/2011-28143)
Yüzme havuzu işleticisi; mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran istihdam etmek zorundadır. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (e) ve (k) bentlerindeki şartları birlikte haiz olmak kaydıyla mesul müdür ve havuz suyu operatörü aynı kişi olabilir. (Md. 8.1.a)
Yüzme havuzunda ip, yüzer duba, simit gibi can kurtarmaya mahsus malzemeler ile ilk yardım malzemeleri hazır bulundurulur. (Md. 8.1.b)
Tesis içerisinde riayet edilecek kurallar ile muhtemel tehlikelere karşı kişileri uyarmak amacıyla hazırlanan uyarı levhaları kolayca görülebilecek ve okunabilecek uygun yerlerde bulundurulur. (Md. 8.1.d)
Yönetmelikte geçen;
e) (Değişik: RG-15/12/2011-28143) Havuz suyu operatörü: Yüzme havuzlarında kullanılan suyu kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik yönden kullanıma hazırlayan, bu konuda eğitim almış ve en az lise mezunu kişiyi, (Değişik: RG 4.e)
(Ek: RG-15/12/2011-28143) Mesul müdür: Teknik işler ve havuzun uygun şekilde işletilmesinden sorumlu, kimya veya sağlık eğitimi almış, en az lise mezunu kişiyi,
ifade eder. (Md. 4.k)"
Daha Fazla Bilgi İçin: Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Talimatı
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu (TSSF) Cankurtarma Talimatı’na göre ise havuzda, derinlik fark etmeksizin her bir havuz için asgari bir; büyük havuzlarda her 500 m2 için asgari iki bronz cankurtaran olmak üzere risk yönetim planına (risk değerlendirmesi) uygun sayıda cankurtaran bulundurulması zorunludur.
TSSF Cankurtarma Talimatı site havuzları için direkt bir tanımlama yapmaz ancak talimat tüm apartman ve site havuzlarını kapsar.
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Talimatı’nın (Yayım Tarihi: 07/05/2014, Değişiklik: 05/10/2017) “Havuz, su parkı, sahil ve kıyı işletmelerinin uyması gereken kurallar” başlıklı 28. maddesine göre;
“(1) Her türlü havuz, su parkı, sahil ve kıyı işletmelerinde sadece TSSF cankurtaran belgeli cankurtaranlar görevlendirilir.
(2) İşletmeler cankurtaranı başka bir görevde çalıştıramaz.
(3) Havuzda, derinlik fark etmeksizin her bir havuz için asgari bir, büyük havuzlarda her 500 m2 için asgari iki bronz cankurtaran olmak üzere risk yönetim planına uygun sayıda cankurtaran bulundurulması zorunludur.
(4) Kaydırak bulunan havuzlarda, kontrolü birbirinden bağımsız her kaydırak için gönderen ve karşılayan olmak üzere en az iki bronz cankurtaran bulundurulması zorunludur.
Derinliği üç metre ve daha fazla olan havuzlarda en az TSSF Gümüş Cankurtaran sertifikasına sahip cankurtaranların bulundurulması zorunludur.”
Havuzların Derinliği ve Ölçüleri Neden Önemlidir? 135 cm Tespiti Neden Yapılmaktadır?
Havuzun derinliği konusundaki tavsiyemiz, site havuzlarının asla 1,35 metreden daha derin yapılmamasıdır.
“Havuz derinliği standartları 135 cm üzerini; yüzme bilmeyen çocuğun, suya düştüğünde yüzme bilmeyen annesi tarafından kurtarılmak istenirken boğulabileceği kritik bir derinlik olarak değerlendirmektedir.”
Havuzların derinliği konusunda iptal edilmiş olan TS11899 standardının getirmiş olduğu bazı sınıflandırmalar vardır. Standardın Çizelge 11’inde derinliği 1,35 metre ve üzerindeki tüm havuzlar derin havuz kapsamına alınmakta idi.
Bu standardın yerine günümüzde TS EN 15288-2 standardı mevcuttur. TS EN 15288-2 standardı, genel kullanıma (halka) açık yüzme ve terapi havuzlarının tasarımında ve işletilmesinde uyulması gereken güvenlik kurallarını içermektedir. Otel ve/veya su parklarında bulunan yüzme havuzları, su kaydırak havuzları ve aktivite havuzlarında; havuz güvenliğini sağlayacak gerekli önlemlerin alınması ve kamuya açık yüzme havuzları ile ilgili kullanıcılar ve havuz personeli dahil olmak üzere riskler göz önüne alınarak güvenlik kurallarının uygulandığı teyit edilerek belgelendirme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.
TS EN 15288-1 standardı esas alınarak hazırlanan kontrol listeleri üzerinden gerçekleştirilen denetimler ile havuz güvenliğine yönelik kuralların uygulamaları, kuruluşa ait tesislerde değerlendirilerek onaylanmaktadır.
15288-2 standardı “Umumi Kullanıma Açık Yüzme ve Terapi Havuz Tesisleri İçin Kurallar” içermekle beraber havuz tiplerine ilişkin spesifik tanımlar da bulunmaktadır.
“Yüzücü havuzları; 1,35 metreden daha derin ve genel yüzme amacıyla kullanılan,
Yüzücü olmayanlar için havuzlar; 0,60 metre ile 1,35 metre arasında derinliğe sahip olan, yüzme bilmeyen yetişkinlerin kullanımı için tasarlanmış havuzlar,
Çocuk havuzları; en fazla 0,50 metre derinliğe sahip olan, yüzme bilen yetişkinlerin gözetiminde olmak kaydıyla çocukların kullanımı için tasarlanmış havuzlar,
Su kaydırağı düşme havuzu; derinliği kaydırağın kullanıcıyı düşüreceği bölgede 1,35 metre, geri kalan kısımda da en az 1,00 metre olan eğlence amaçlı havuzlardır. En az 4 metre x 6 metre ebatlarına sahip olmalıdırlar.
Küçük havuz; derinliği 1,35 metreden az, yüzey alanı da 100 metrekareden az, kullanıcı sayısının az olduğu, üyelikle girilen özel alanlarda ve huzurevlerinde bulunabilen yüzücü olmayanlar havuzlarına denir.”
Havuz İmal Edecek Projecilere Tavsiyeler
Havuzları projelendirirken derinliği daha düşük tutup havuz alanını artırarak aynı kapasitede ve daha büyük bir havuz inşa edilebilir. Örneğin 100 m2 ve 2 metre derinliğindeki bir havuz, denge deposu hariç 200 ton suya sahipken; 150 m2 ve 1,35 metre derinliğindeki havuzun da su kapasitesi denge deposu hariç yaklaşık 200 tondur. Ayrıca ikinci havuz, birinci havuzdan %50 oranında daha büyük olmasına rağmen kullanılacak ekipman aynı olacak ve su basıncının azalması sebebiyle statik hesapta daha az beton kalınlığı çıkacağından inşaat maliyeti de daha düşük olacaktır.
Yine örneğin bir sitenin bağımsız bölüm sayısı ve havuzdan yararlanma imkânı olan kişi sayısı hesap edildiğinde, havuz büyüklüğünde bir kısıtlama olmamakla beraber daha geniş bir havuz, yüzücü veya çocuk başına düşen yüzey alanını artırmaktadır.
Site Çalışanımıza Cankurtaran Belgesi Almak İstiyoruz. Nereden Alabiliriz?
“Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Yönetmeliği”ne göre bronz, gümüş ve altın cankurtaran eğitimleri ile ilk yardımcı eğitimleri ve sınavları; federasyon tarafından verilen yetki belgesine sahip kurum ve kuruluşlarca ve bu belgede adı geçen yetkili eğitmenler tarafından verilir.
Rezervasyon Sistemi
Site Havuzumuzda Hangi Belgeye Sahip, Kaç Adet Cankurtaran Çalıştırmalıyız?
500 metrekare altında büyüklüğü olan alelade bir site havuzu için bir bronz cankurtaran belgeli çalışan yeterlidir. 500 metrekareden büyük havuzlarda ise her 500 m2 için asgari iki bronz cankurtaran olmak üzere, iş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesinde belirlediği sayıda cankurtaran bulundurulmasının gerekli olduğunu ifade edelim.
Bronz cankurtaran; hayat kurtarmaya yardım etmek için en az 3 gün toplam 21 saat olacak şekilde temel eğitim ile temel ilk yardım eğitimi görmüş ve sınav sonunda başarılı olmuş kişilerdir. Bunlar; havuzda güvenliği sağlamaya, harici kalp masajı ve yapay solunum uygulamaya, su üstü arama-kurtarma ile ilk yardım uygulamalarını federasyonun eğitim standartları ve programları çerçevesinde yapmaya yetkili ve sorumludur.
Kaydıraklı Havuzumuzda Hangi Belgeye Sahip, Kaç Adet Cankurtaran Çalıştırmalıyız?
Kaydırak bulunan havuzlarda, kontrolü birbirinden bağımsız her kaydırak için gönderen ve karşılayan olmak üzere en az iki bronz cankurtaran bulundurulması zorunludur.
Daha Fazla Bilgi İçin;
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 28.01.2006, Resmî Gazete Sayısı: 26063)
07/05/2014 Yayım Tarihli Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Talimatı (Değişiklik: 05/10/2017)
Sahili Olan Site, Devremülk ve Tatil Köylerinde Cankurtaran Zorunluluğu Var mı?
Plajlarda; plaj kullanım kurallarını içeren uyarı panoları üzerinde belirtilen saatler arasında, motorlu ve motorsuz yapılan su sporları aktivitelerinden arındırılmış her 200 (iki yüz) metrelik yüzmeye uygun sahil şeridi için en az iki gümüş cankurtaran ve her cankurtaran kulesi için bir gümüş cankurtaran olmak üzere, iş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesinde belirlediği sayıda cankurtaran bulundurulmasının gerekli olduğunu ifade edelim.
Gümüş cankurtaran; havuza ilave olarak deniz, göl, doğal ve yapay iç suların kıyılarında da yukarıdaki sorumlulukları gerçekleştirir. Belgelerinin geçerlilik süresi iki yıldır. Bu süre sonunda eğitimini yenilemek isteyenler uyum eğitimlerine katılarak belgelerini yeniler. Uyum eğitimlerinin talimatları her yıl federasyon tarafından yayımlanır. Bronzdan gümüşe geçiş eğitimi en az 3 gün toplam 21 saat olacak şekilde yapılırken, bronz + gümüş cankurtaran eğitimi en az 5 gün 35 saat şeklinde yapılabilir.
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Cankurtarma Talimatı’nın (Yayım Tarihi: 07/05/2014, Değişiklik: 05/10/2017) “Havuz, su parkı, sahil ve kıyı işletmelerinin uyması gereken kurallar” başlıklı 28. maddesine göre;
“(5) Plajlarda, plaj kullanım kurallarını içeren uyarı panoları üzerinde belirtilen saatler arasında motorlu ve motorsuz yapılan su sporları aktivitelerinden arındırılmış her 200 (iki yüz) metrelik yüzmeye uygun sahil şeridi için en az iki gümüş cankurtaran ve her cankurtaran kulesi için bir gümüş cankurtaran olmak üzere risk yönetim planına uygun sayıda ve yerde cankurtaran bulundurulması zorunludur.
(6) (Değişik: 12/5/2016 - Tal/9. md.) En az 10 bronz ve/veya gümüş cankurtaran çalıştırmak zorunda olan havuz, su parkı, sahil ve kıyı işletmeleri; cankurtaranların yönetiminden sorumlu olacak en az bir altın cankurtaran bulundurmak zorundadır. Derinliği üç metre ve daha fazla olan havuzlarda en az TSSF Gümüş Cankurtaran sertifikasına sahip cankurtaranların bulundurulması zorunludur.
(7) Cankurtaranların sorumluluk alanları, emniyet şeridi oluşturulmuş kontrollü yüzme alanlarıdır. Bu alanların dışında kalan yerlerde gerçekleşecek boğulma vakalarında cankurtaran sorumlu tutulamaz. Cankurtaranın kazaya müdahale için sorumlu olduğu mesafe; cankurtaran eğitim müfredatında yer alan yüzme mesafesi ve süreleri baz alınarak, yüzerek 3 dakika içinde ulaşabildikleri mesafedir.
(8) Emniyet şeridi oluşturulmuş kontrollü yüzme alanlarının açığa doğru emniyet şeridinin dışında kalan yerlerde gerçekleşen boğulma vakalarında veya diğer acil durumlarda motorlu kurtarma botu ya da jet ski ile olaya müdahale edilmelidir.
(9) (Değişik: 12/5/2016 - Tal/9. md.) Federasyon denetim görevlileri veya ilgili resmî kurum görevlileri, yüzme alanlarında faaliyette bulunan işletmelerin bu talimattaki koşul ve usulleri yerine getirip getirmediğini ve/veya çalışan cankurtaranları denetleyebilir. Denetlemelerde yönetmeliğe ve bu talimata aykırı durumlar ilgili resmî kurumlarca tutanakla tespit edilir ve TSSF Cankurtarma Yönetmeliği ile bu talimattaki yaptırımlar uygulanır.”
Yukarıdaki Zorunlulukları Yerine Getirmezsek Ne Olur?
Bu yazımızda sayılan zorunlulukların yerine getirilmemesi ya da herhangi birinin eksik olduğu durumda; havuzlarda ve plajlarda yaşanacak her türlü kazadan doğrudan işletmeci olan yönetici, yönetim kurulu başkanı ve tesis müdürü sorumlu olacaktır.