Apsiyon Blog
Apsiyon Blog

Korona Virüs'e Karşı Yönetimlerin Alması Gereken Önlemler ve Dezenfekte Yöntemleri

Toplu Yapılarda Görev Alan Yönetim Kurulları'nın ve Apartman, Site ve Tesis Yöneticileri'nin Alması Gereken Önlemler



1. Korona Virüs dünya çapında yayılma özelliği olan ve pandemi olarak tanımlanabilecek bir olgudur. Hastalığın yayılması bir hastanın ortalama 4 bireye bulaştırması şeklinde gerçekleşmektedir. Bu sebeple hastalığın yayılması bir süre sonra artacaktır.

2. Hastalık yayıldığı taktirde Anagayrimenkul Yöneticileri ve Tesis Yöneticileri tesislerindeki “Acil Durum Planlamaları”na uygun olarak hareket etmek üzere gerekli görevlendirmeleri yapmak durumundadırlar. Bu sebeple bir Acil Durum Koordinatörünün ve yardımcılarının belirlenmesi önem taşımaktadır.

3. Yöneticileri’nin virüs yayılımı tehlikesine karşı olarak beş yöntemi izleyebilirler;

Raporlama: Risk  ve tehlikeleri derhal raporlayın.

Denetleme: Başta araştırma ve denetleme olmak üzere izleme, test etme ve tıbbi muayene programlarının aktif katılımcısı olun, işbirliği yapın.

Mühendislik: Gerekli durumlarda mühendislik kontrolleri kullanın.

Kişisel Koruyucu Donanım: Yukarıda belirlenen KKD'leri ( Kişisel Koruyucu Donanımları) kullanın ve çalışanlarınıza kullandırın ve bunların bakımını ihmal etmeyin, tek kullanımlık olanların bertaraf yöntemlerini izleyin.

Pratikler: Güvenli iş görme pratiklerini her zaman izliyor olun.

4. Tesislerdeki İşveren Vekilleri ( Yönetim kurulu/ Yönetici) veya bunların kontrolünde Tesis Yöneticileri eğer yok ise “Acil Durum Planlamaları”’na; varsa İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve OSGB’ler ile beraber yok ise çalışan ve çalışan temsilcileri ile beraber “Enfeksiyon Risklerine ( Bakteri, Virüs, Hijyen Yetersizliği) Karşı Alınacak Önlemleri” eklemelidirler. Bu amaçla;

Bulaşma (maruziyet) risklerinin belirlenmesi
Tesisin maruziyet kontrol planı
Maruziyetin önlenmesi için alınması gerekli tedbirler
Maruziyet oluşması durumunda alınacak tedbirler
Maruziyet riskleri ve bulaşma yolları
Maruziyet kontrol planı belirlenmeli ve oluşturulmalıdır.

5. Tesis Yöneticileri direkt olarak bulaşma söz konusu olduğunda yapılması gerekenleri yazılı hale getirmelidir. Yazılı maruziyet önleme/kontrol planı geliştirilmeli, Tehlike ve risk değerlendirmesi ile koruyucu önlemleri belirlemelidir.

6. Risk altındaki personel eğitilmelidir. Çalışanlar yukarıda belirtildiği üzere ellerin sıkça yıkanması ve maruziyet risklerini kontrol altında tutulması konusunda sıklıkla ikaz edilmelidir. Çalışanlar herhangi bir maruziyetten sonra önce elleri, sonra göz, burun ve ağzı derhal su ve sabun ile yıkamaları konusunda bilgilendirilmeli, çalışanların kullandığı wc ve banyolarda hijyen önlemleri konusunda uyarıcı grafik ve tabelalar kullanılmalıdır. Çalışanların KKD (Kişisel Koruyucu Ekipman) Kullanımı mutlak suretle denetlenmelidir. Bu KKD’lerin bakımı ve çıkarıldıktan sonra iyice yıkanması, dezenfekte edilmesi hususlarında personel eğitilmeli, denetlenmelidir.

7. Apartman, Site ve Tesis Yöneticileri yeterli sayıda ameliyat eldiveni, önlük (steril olmayan, tercihen sıvı geçirimsiz ve uzun kollu), gözlük / siperlik, sıvı sabun, alkol bazlı el antiseptiği, tıbbi maske (cerrahi maske) ve özellikle çöp merkezi, su deposu gibi nemli alanlar ile basınçlı sulu temizlik işlemlerinde (Sadece damlacık/aerosolizasyona neden olan işlem sırasında) kullanmak üzere N95/FFP2 veya N99/FFP3 maske tedariki yapmalıdır.

8. Çalışanların maruziyet potansiyeli bulunan yerlerde ( atık kutuları çevresi, çöp merkezi, nemli ortamlar vs. ) yiyip içmeleri engellenmelidir.

9. Tesislerde gerek çalışanların gerekse hizmet verilenlerin yemek hazırlama alanlarında, mutfaklarda, bulaşıkhanelerde, depolama alanlarında yiyecek ve içecekler ile bulaşıkları birbirleri ile beraber ve  potansiyel bulaşıcı madde yakınında bulundurulması engellenmelidir. Yemek alanlarında, restaurant bölümlerinde masalarda açıkta bulunan ekmek, baharat, yağ, ketçap, mayonez kullanılmamalıdır. Paketli olanlar tercih edilmelidir. Çalışanların molalarında ve yemek saatlerinde toplu bulunmaları engellenmeli, masalarda en az 1 metre ara ile oturmaları sağlanmalı, masalar tek taraflı kullanılmalı ve molalara toplu olarak değil, bir kaç kişilik gruplar halinde çıkmaları sağlanmalıdır. Risk durumuna bağlı olarak geçici olarak çalışanlara yemek verilmesi durdurulabilir, ticket, yemek ücreti verilmesi tercih edilebilir.

10. Çalışanların soyunma odaları var ise bu alanların nemli ve soğuk olmasının önüne geçilmelidir. Geçici olarak soyunma odalarında ısıtıcı tertibatlar kurulabilir, hava devir daimini sağlayan tertibatlar var ise bunların devir hızı arttırılmalıdır.Soyunma odalarında çalışan dolapların kapalı tutulmasına özen gösterilmeli, oda içerisinde düzensiz , dağınık eşyaların bulunması engellenmeli, çalışanların vardiya değişimlerinde toplu olarak değil , sıra ile odalardan faydalanmalıdır.

11. Ofis alanlarında mevcut ise taze hava ve aspirasyon sistemlerinin çalışması sağlanmalı, devir hızları arttırılmalıdır. Cebri havalandırma bulunmuyorsa oda kapıları ve varsa pencereleri virüsün yayıldığı dönemde açık tutulmalıdır. Açık ofis kullanımlarında çalışanların masaları arasında 2 metreden fazla boşluklar bulunması sağlanmalıdır. Ofislerde nem – sıcaklık dengesine dikkat edilmelidir. Virüsün nemli ortamlarda daha uzun yaşadığı dikkate alınmalı, zeminler kuru tutulmalıdır. Aynı kontroller ve uygulamalar site sakinlerinin kullandığı ortak sosyal tesislerde ve ortak alanlarda da yapılmalıdır.

12. Ofislerin zeminleri ve masaları, ofis kapıları, kolları, pencere ve kolları  masalarda kullanılan pc, monitor, yazıcı, tarayıcı, fotokopi ve diğer makineler, her günün sonunda rutin olarak dezenfekte edilmeli, dezenfeksiyon mümkün değilse önce sürekli temiz su ile değiştirilen ıslak bez ile sonra kuru bez ile silinmelidir. Bu bezler daha sonra 60-90°C’de normal deterjan ile yıkanmalıdır.

13. Site sakinlerinin kullandığı ortak alanlarda, sosyal tesislerde, özellikle kapalı çocuk oyun alanlarında oyuncaklar dahil, spor alanlarındaki alet ve makinelerde, nemli alanlarda, geçiş yollarında, kapı kollarında, kapı zili, intercom, asansör kontrol bölümlerinde gerekli hijyenin sağlanması amacı ile personel sayısı ve bütçeye bağlı olarak günde en az bir kez uygun temizlik yapılmalı, yukarıda belirtilmiş olan dezenfekte yöntemlerinden tercih edilenler kullanılmalıdır. Wc ve duş alanları ise yukarıda belirtildiği sıklık ve yöntem uygulanmalıdır.

14. Tesis yönetimleri bütçeleri çerçevesinde, çalışanların ofis girişlerinde, yemekhane, duş ve wc’ler ile soyunma alanlarında, site sakinlerinin ve misafirlerinin kullanmalarını sağlamak amacı ile ana girişlerde, blok girişlerinde, sosyal tesislerde, tercihen el dezenfektanı spreyleri ( sensörlü olması tercih edilmeli) bulundurmalı ve ilgili bölgeye kullanımı teşvik edecek uyarı tabelaları asmalıdır.

15. Çalışanların site sakinleri ve misafirleri ile yakın temas ilişkileri mümkün olduğunca sınırlandırılmalı, mümkün olmadığı taktirde karşılıklı iletişim mesafesinin 1 metre üzerinde olması ve yukarıda belirtilen kişisel önlemlerin uygulanması konusunda bilgilendirmelerinin sağlanması gerekmektedir. Çalışanlar asansörleri, kapalı ve küçük mahalleri, nemli ve havasız ortamlarda sakinler ile beraber aynı anda kullanmamaları konusunda eğitilmelidirler.

16. Tesis yöneticileri tarafından site sakinleri ve çalışanlar açısından hastalık belirtileri dikkatle takip edilmelidir. Hastalık belirtileri ortaya çıktığında, resmi olarak bilgi alınmasa dahi öncelikle olarak varsa çocuk kulüplerini ve çocuk oyun alanlarını, sosyal alanlarını, spor tesislerini, fitness odalarını, kapalı havuz, sauna, hamam gibi ortak tesislerini, çalışanların kullandığı soyunma odalarını, yemekhane, restaurant, duş gibi bölümlerinden risk ölçüsünde gerekli gördüklerini geçici olarak hizmete durdurmaya hazır durumda bulunmalı ve öncesinde site sakinlerinin itirazını engellemek amacı ile sakinlere “ileride alınacak önlemler” başlığı altında duyurulmalıdır. 

17. Tesis yöneticileri çalışanlarında hastalık belirtileri görüldüğü taktirde gerekli izin ve diğer personelin fazla mesaili çalışma prosedürlerini oluşturmalı, mesaiye gelmeyen çalışanların hastalık belirtileri durumunu izlemeye gayret göstermeli ve şüpheli her durumda “14 gün” kuralını işletmelidir. Unutulmamalıdır ki hastalık belirtileri taşıyan bir personel bir süre sonra tüm organizasyon çalışanlarını etkileyecek bir salgının yayılımında etken olabilir. Bu durumda organizasyonun sağlıklı işlemesi ve hizmetlerin verilmesi mümkün olmayabilir. Bu konuda gerekli önlemler önceden taşeron şirketler ile bağlantılar kurularak hazır durumda bekletilmelidir. Muhasebe, halkla ilişkiler gibi ofis çalışanlarının gerekli altyapı kurulması mümkün ise geçici olarak belli dönemlerde evden çalışmaları düşünülebilir.

18. Tesis Yöneticileri en azından havalar ısınıncaya kadar (tahmini olarak Türkiye için Mayıs ayı ortası) genel kurul dahil olmak üzere kalabalık toplantılar, etkinlikler düzenlenmekten sakınmalı, zorunlu ise açık havada yapılması tercih edilmelidir.

19. Tesis yöneticileri başta 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olmak üzere İş Kanunu  çerçevesinde gerekli önlemleri almak ve uygulamaları çevrenin korunması vs. gibi durumlar açısından Türk Ceza Kanunu’na muhalefet etmeden gerçekleştirmekle yükümlü olduklarını dikkate almalıdırlar.

20. Tesis Yöneticileri bu kısımda yer almayan diğer önlemleri için yukarıdaki başlıkları da dikkate almalıdırlar.  

  

Korona Virüs'e Karşı Apartman, Site gibi Toplu Yaşam Alanları Dezenfekte Yöntemleri 


Her apartman, site veya tesis kendi bütçesine ve ortak yerlerdeki malzeme yapısına uygun biçimde aşağıdaki dezenfekte yöntemlerinden birini veya birkaçını tercih edebilir. Bu konuda profesyonel çalışan dezenfeksiyon firmalarından da hizmet alabilirler. Ancak şu an gündemimiz virüs olduğundan bakteriyel çalışmalar bir anlam ifade etmeyecektir. Bu sebeple güvenilir, belge sahibi, ürünlerin MSDS ( Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) ve Kullanım Kılavuzları incelenerek işlemler satın alınmalıdır.

Çamaşır suyu : 

Yüzeyler sulandırılmış çamaşır suyuyla (1:100 normal sulandırmada) (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) temizlenir ve belirgin şekilde kirlenme olduğunda ise  1:10 normal sulandırmada çamaşır suyu kullanılmalıdır.

Banyo ve tuvaletler günde en az bir kez sulandırılmış çamaşır suyuyla (1:100 normal sulandırmada) (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) temizlenmelidir.

Çamaşır suyu düşük maliyetli, hızlı etkili, ulaşımı kolay kullanıma hazır, sporosidal ve virüsidal (C.difficile ve Norovirus’a karşı) avantajlı olup, dezavantaj olarak metal ekipmanlara zararlıdır, organik materyaller tarafından deaktive edilir, kullanım öncesi yüzeylerin temizlenmesi gerekir, cilt ve mükoz membranlara karşı tahriş edicidir, sulandırıldıktan sonra 24 saat içinde kullanılmalıdır, dikkatli kullanılmadığında giysileri boyayabilir.


Hidrojen Peroksit (%0,5) (Cas No: 7722-84-1)**

Ekipmanların dış yüzeyleri, zemin, duvarlarda uygulanabilir.

Çevre için güvenlidir, toksik değildir, hızlı etkilidir, organik madde varlığında aktiftir, mendil ve sıvı hali mevcuttur.Deterjan özelliği nedeniyle mükemmel temizleme özelliğine sahip olduğundan avantajlı olup, dezavantaj olarak bakır, çinko, pirinç, akrilik ve alüminyuma zararlıdır.

 

Kuaterner amonyum bileşikleri (Quats)

Zemin, duvarlarda uygulanabilir.

Çevre için güvenlidir, toksik değildir, aşındırmaz, deterjan özelliği nedeniyle iyi temizleme özelliğine sahip olduğundan avantajlı olup, dezavantaj olarak dar mikrobiyal spektrum nedeniyle dezenfektan olarak sınırlı kullanıma sahiptir.

 

Alkol Çözeltileri (Etil/izopropil) (en az %70lik) (Etil alkol, Etanol Cas No: 64-17-5)**

Spor aletlerinde, fitness makinelerinin el ile temas edilen alanlarında uygulanabilir.

Toksisitesi yoktur, düşük maliyetlidir, hızlı etkilidir, tortu bırakmadığından avantajlı olup, dezavantaj olarak çabuk buharlaştığından ideal bir yüzey dezenfektanı değildir. Son derece yanıcıdır, plastik, kauçuk ve silikon materyaller için zararlıdır, organik materyaller tarafından deaktive edildiğinden, kullanım öncesi yüzeylerin temizlenmesi gerekir.




Kaynaklar :

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) www.who.int 

Centers for Disease Control and Prevention www.cdc.gov

HSGM resmi web sayfası www.hsgm.saglik.gov.tr

 

Ozan ÖZEN

İş Sağlığı Güvenliği Uzmanı (A)